یکی از بهترین کتاب های منتشر شده مرتبط به زایمان و قبل زایمان که میتوان در آن نکات علمی و بهداشتی و نیز نکات مذهبی را در آن یافت. این کتاب مناسب برای زوجهای جوان است. و می تواند هدیه خوبی برای همسر شما باشد.
ریحانه بهتشی گلچینی از توصیههای اخلاقی، عبادی، پزشکی و تغذیه قبل از دوران بارداری تا پایان دوران شیردهی است که حاصل زحمات جمعی از محققین حوزه علمیه خواهران و مورد تایید پزشکان متخصص زنان میباشد.
تصویر جلد کتاب ریحانه بهشتی: آشنایی با ازدواج, آشنایی با بدن زنان, آشنایی با بدن مردان, آموزش روابط جنسی, آموزش مسائل جنسی, ازدواج, ازدواج خوب, ازدواج موفق, بیماریهای جنسی, تربیت فرزند, دوران شیرخوارگی, ریحانه بهشتی, فرزند صالح
به طور کلی چند اصل در دوران بارداری توصیه میشود:
1-تغذیه مناسب
2-استراحت کافی
3-داشتن آرامش روحی و معنوی
4-انجام ورزشهای مناسب
5-انجام مراقبتهای دوران بارداری
6- شناخت علائم خطر در حاملگی
کودک عضو رسمی بدون مادر نیست، اما به هر حال چون کودک از خون مادر و غذای او استفاده کرده و پرورش مییابد، باید غذای زن حامله غنی و کامل باشد تا از یک طرف احتیاجات بدن خودش را تامین کند و نیروی بدنی و تندرستی خودش را از دست ندهد و از طرف دیگر مواد غذایی و مصالح ساختمان و جان کودک را در اختیارش قرار دهد. بنابراین برنامه غذایی یک خانم باردار باید حساب شده و دقیق باشد. تغذیه مادر به قدر در نظر اسلام اهمیت داشته که به زن بارداری که روزه برای خودش یا کودکش ضرر دارد، اجازه میده روزههای واجب ماه رمضان را افطار کند و بعد قضایش را بگیرد. به موجب یک آمار، بیشتر کودکانی که از نظر مغزی، عصبی و جسمی ناقصالخلقهاند، نقصشان به علت بدی تغذیه مادر در دوران بارداری است. بهتر است هر خانمی قبل از بارداری از نظر وضعیت بهداشتی - تغذیهای مورد ارزیابی قرار گیرد و اگر سوء تغذیه دارد اصلاح شود، زیرا تغذیه صحیح بیشترین اثر را روی سلامت جنین دارد.
نکته مهم دیگر در تغذیه دوران بارداری، رعیات تنوع غذایی است بهترین راه، استفاده از موارد غذایی قابل دسترس در محل و سفره خانواده است. و البته باید توجه دشات که نیازهای غذایی در این دوران افزایش مییابد.
وضع تغذیه مادر در زمان بارداری، حتی در اخلاق و مقدار ضریب هوشی و استعداد کودک نیز تاثیر فراوان دارد؛ زیرا رشد اعصاب و مغز کودک از غذای مادر است، پس هر نوع غذای جسمی و روحی بر روی کودک اثر خواهد گذاشت. لذ اسلام برای این مسئله اهمیت خاصی قائل شده و سفارشهای فراوانی نموده است.
بر این اساس هر مادری باید توجه داشته باشد که دوران حمل برای طفل او سرنوشتساز است و تمام روحیات وی روی فرزندی که در شکم دارد اثر میگذارد.
همچنین باید به نوع غذا و حلال بودن آن توجه خاصی داشته باشد، زیرا تاثیر بسیار زیادی بر روی اخلاق، رفتار و ایمان کودک میگذارد. داستان زیر نمونهای کوچک از این تاثیر را بیان میکند:
میگویند فرزند یکی از علما، مشک سقایی را سوراخ کرده و به سرمایه مرد بیچاره لطمه زد، آن مرد به نزد پدر طفل آمده و اعتراض و شکایت کرد. پدر با پرداخت پول و جبران ضرر سقا را راضی کرد؛ ولی خود به دورن خانه آمد و با همسرش قضیه را در میان گذشت و متذکر شد که این عمل فرزند ما باید نتیجه کردار یکی از ما دو نفر باشد. من هر چه فکر میکنم آنچه دستور بوده، قبل از انعقاد نطفه، در هنگام انعقاد نطفه، از نظر غذای حلال و غیره عمل کردهام. بهتر است شما نیز فرک کنید و به زندگی خود دقیق شوید. شاید عملِ فرزند ما نتیجه یکی از افعال نکوهیده شما باشد. زن پاسخ داد: من هر چه فکر میکنم عمل ناشایستی نمیبینم؛ جز این که روزی در ایام بارداری از جایی میگذشتم و درخت اناری را دیدم. خیال کردم انار ترش او چون تمایل به ترشی داشتم یکی از انارها را سوراخ کرده و مکیدم؛ اما چون ترش نبود آن را رها کردم و ... بدین سبب علت خطای کودک مشخص شد.
مادران میتوانند با استفاده از رژیمی که شامل مواد مختلف از منابع زیر باشد احتیاجات خود را برآورده سازند. این منابع شامل: شیر و لبنیات، گوشت و حبوبات، نان و غلات، سبزیجات و میوهجات و چربیها هستند. البته در مورد چربیها مثل انواع روغنها، کره و خامه و شیرینیجات مثل قند و شکر و مربا باید خاطرنشان ساخت که اگر چه این موارد منبع تامینکننده انرژی هستند، ولی نباید در مصر آنها زیادهروی نمود. همچنین برای تامین پروتئین مورد نیاز، بیشتر از منابع حیوانی (گوشت، شیر، تخممرغ و ماهی) استفاده کنید.
نیاز به آهن در دوران بارداری قابل توجه است. لذا برای تامین نیاز آهن، از ماه چهارم حاملگی به زن باردار قرص آهن تجویز میشود و در صورتی که مادر دچار کمخونی باشد، یا جثه او بزرگ و حاملگی در قلو داشته باشد، میزان مصرف آهن روزانه را افزایش میدهند. ویتامین C به جذب آهن کمک میکند، پس همراه با غذاهای حاوی آهن؛ بهتر است گوجه فرنگی، لیمو و پرتقال میل کند.
پیشنهاد میشود مادران باردار، روزانه یک لیوان شیر همراه با 10 عدد خرمان بخورند، چون ویتامینهای فراوانی در این دو جمع است (حتما با هم میل کنند) البته شیر و عسل نیز مطلوب است.
خوردن مویز، به شیرین، گلابی (که اشتها آور است)، سیب ملس و انار ملس خوب است. نان بِرِشته و خوب با شورباهای ساده و شورباهای زیرهای مصرف کند.
در اینجا به دلیل اهمیت تغذیه مادر، تعدادی از مواد لازم و غذاهایی را که دارای آن موارد میباشند نام میبریم:
آهن: لوبیا، باقلا، عدس، گوشت، سیب، انگور، خرما و هویج، توت فرنگی، اسفناج، گلابی، گندم، برگ جغندر، کلم قمری، انار، بادام، موز، بلوط و پسته
اگر بخواهید آهن بدنتان منظم باشد و در نتیجه همیشه سالم باشید و به عوارض قلبی دچار نشوید، به راه قبله بخوابید (یعنی در جریان مغناطیسی زمین)
مواد آهکی: شیر، ماست، پنیر، حبوبایت مثل گندم، میوهها مثل گلابی، سیب و برگ سبز نباتات و سبزیها.
کلسیم: شیر، ماست، پنیر، جوانه گندم، سبزیهای خشک، انجیر، بادام، گوشتهای مختلف، فندق، زرده تخم مرغ، کاکائو، شیردان، سیرابی، دل، قلوه، سبزیهای تازه، کلم، کاهو، ترب، نارنج، لیمو، پرتقال، گوجه فرنگی.
زنان باردار باید توجه داشته باشند بهتر است تعداد دفعات تغذیه خود را زیاد کنند؛ اما در هر مرتبه شکم خود را پر نکنند، چون به رودهها فشاری علاوه بر فشار رحم وارد کرده و باعث یبوست بیشتر میشود.
خوردن شیرینیهای تازه و خامهدار و پرخوری، شکم زنِ آبستن را سنگین میکند.
زنان باردار حتیالمقدور باید از خوردن نمک اجتناب کنند؛ به خصوص در سه ماه آخر بهتر است نمک خورده نشود.
خوردن زیاد گوجه فرنگی سبب ناقصالخلقه شدن فرزند میشود. ماست ترش برای زن حامله خوب نیست.
نباید هیچ تند مزه یا تلخ مزهای را بخورد.
از مصرف مواد غذایی که سبب خونریزی حیض میشود خودداری نماید، مانند نخود، کنجد و لوبیا.
استفاده از غذاهای تند، خمیردندان با اساس زیاد، استفاده زیاد از ادویهجات، فرزند را دچار اگزما میکند. غذاهای مانده به خصوص گوشتها و کنسروها، ماهی خام، نان زیاد، غذاهای یکنواخت، افراط در خوردن ادویه مثل خردل و دارچین و قرص نعنا، چای پر رنگ، افراط در خوردن برنج پوست کنده، غذاهای پرچربی و سرخ کردنیها، غذاهای شور مثل ماهی شور، خیار شور، آجیل، سوسی و کالباس و قهوه از جمله غذاهایی هستند که نباید مصرف شوند.